Trong dòng chảy văn hóa dân tộc, Hát Xoan Phú Thọ đứng vững như một biểu tượng của sức sống cộng đồng và sự tinh tế trong nghệ thuật dân gian Đất Tổ. Được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2017, Hát Xoan không chỉ là niềm tự hào cục bộ mà còn khẳng định vị thế tinh hoa của văn hóa Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới. Dưới góc độ đánh giá chuyên môn, việc bảo tồn Hát Xoan hiện nay đã chuyển mình từ trạng thái “bảo vệ khẩn cấp” sang một chiến lược phát triển bền vững, gắn liền với kinh tế du lịch và chuyển đổi số.
Hành trình phục hưng và những con số ấn tượng
Hành trình gìn giữ Hát Xoan là minh chứng cho nỗ lực không ngừng nghỉ của chính quyền và nhân dân tỉnh Phú Thọ. Kể từ khi UBND tỉnh ban hành Đề án giai đoạn 2020 – 2025, công tác quảng bá di sản đã đạt được những kết quả đột phá. Các website du lịch chuyên biệt về Hát Xoan đã thu hút hơn 9,2 triệu lượt truy cập, đưa hình ảnh di sản lan tỏa đến cộng đồng quốc tế tại 9 quốc gia thông qua các cuộc thi trực tuyến.
Công tác truyền dạy cốt lõi đã tạo nên một lớp nghệ nhân kế cận đầy triển vọng:
• Đã tổ chức 14 lớp truyền dạy cho 226 học viên tại các phường Xoan gốc.
• Mở 28 lớp bồi dưỡng cho các hạt nhân câu lạc bộ và giáo viên âm nhạc.
• 100% giáo viên âm nhạc các cấp trên địa bàn đã tham gia tập huấn và có khả năng truyền dạy trực tiếp cho học sinh.
Bên cạnh đó, các không gian diễn xướng truyền thống của các phường Xoan gốc như đình An Thái, đình Thét, đình Kim Đái và miếu Lãi Lèn đều được tu bổ khang trang, tạo điều kiện tối ưu cho các nghi lễ thực hành. Tại những địa danh như làng cổ Hùng Lô, Hát Xoan đã trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, nơi du khách vừa được thưởng thức những làn điệu cổ, vừa được trải nghiệm nếp sống truyền thống như gói bánh chưng, làm mì gạo.
Nhận diện thách thức trong kỷ nguyên mới
Mặc dù đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, công tác quản lý và phát huy giá trị Hát Xoan vẫn đối mặt với những rào cản mang tính thực tế. Chính sách đãi ngộ đối với Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú còn cần được hoàn thiện để tương xứng với đóng góp của họ. Việc thu hút thế hệ trẻ tham gia học tập tại các phường Xoan vẫn là bài toán khó khi thành viên chủ chốt hiện nay đa phần là người lớn tuổi. Ngoài ra, hạ tầng số hóa di sản vẫn còn hạn chế, thiếu các nền tảng chuyên sâu để giáo dục và quảng bá rộng rãi đến vùng sâu, vùng xa.
Tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2026 – 2030
Để tiếp nối các thành tựu, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Kế hoạch số 81/KH-UBND ngày 19/3/2026, đặt ra lộ trình quản lý và phát huy giá trị Hát Xoan trong 5 năm tới. Mục tiêu trọng tâm là huy động sự tham gia tổng lực của cộng đồng, đảm bảo di sản được lan tỏa một cách hiệu quả và tuân thủ Công ước năm 2003 của UNESCO.
Các trụ cột chiến lược bao gồm:
1. Số hóa toàn diện: Xây dựng nền tảng số hóa, phần mềm quản lý và website di sản đa ngôn ngữ. Phối hợp với Bộ Ngoại giao để đưa Hát Xoan quảng bá sâu rộng trên các kênh đối ngoại.
2. Nâng cao chính sách đãi ngộ: Ban hành nghị quyết hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các câu lạc bộ và tôn vinh kịp thời các nghệ nhân có công truyền dạy.
3. Giáo dục và Đào tạo: Đưa Hát Xoan vào chương trình giảng dạy chính thức từ mầm non đến phổ thông, ứng dụng công nghệ hiện đại để tạo hứng thú cho học sinh.
4. Gắn kết Du lịch: Phát triển các sản phẩm quà tặng văn hóa và chương trình trình diễn tại các điểm di tích để tăng sức hấp dẫn, thu hút khách lưu trú.
Việc phục hồi tục kết nước nghĩa giữa các phường Xoan và các địa phương lân cận cũng được chú trọng nhằm thắt chặt tinh thần đoàn kết cộng đồng xung quanh di sản. Sau sáp nhập địa giới hành chính, các câu lạc bộ cấp xã sẽ được kiện toàn và sắp xếp lại để hoạt động hiệu quả hơn.
Bạn có sẵn sàng trở thành một phần trong hành trình bảo tồn di sản quý báu này?
Hát Xoan Phú Thọ không chỉ là những giai điệu từ quá khứ, mà là hơi thở của tương lai Đất Tổ. Liệu bạn có tò mò về cảm giác được ngồi dưới mái đình cổ kính Hùng Lô, nhâm nhi chén trà xanh và lắng nghe lời ca Xoan mượt mà giữa không gian sương khói của vùng trung du?
Chúng tôi mời bạn hãy cùng quan tâm và chia sẻ những giá trị của Hát Xoan đến bạn bè quốc tế. Hãy tham gia thảo luận hoặc chia sẻ cảm nhận của bạn về cách thức đưa di sản vào đời sống số ngay dưới phần bình luận. Sự tương tác và lòng tự hào của bạn chính là nguồn năng lượng mạnh mẽ nhất để Hát Xoan mãi mãi trường tồn cùng thời gian!
Thông tin liên hệ:
Fanpage: Phú Thọ Có Gì
Website: Phú Thọ Có Gì
Hotline: 0941234116
Địa chỉ: 16 Hai Bà Trưng, Vietri, Vietnam